Bezpiecznie ulokować

W okresie niezbyt pewnej sytuacji na rynkach finansowych wiele osób poszukuje bezpiecznych form lokowania pieniędzy. Jedną z nich, szczególnie bezpieczną i godną polecenia, są obligacje skarbowe. Gwarantem pewności i bezpieczeństwa jest w tym przypadku Skarb Państwa.

Obligacje należą do dużej grupy tzw. papierów wartościowych. Fachowo mówiąc obligacje są to dłużne instrumenty finansowe, które mogą być emitowane zarówno przez państwo, jak i przez inne podmioty. Spółki mogą emitować obligacje korporacyjne, a jednostki samorządu terytorialnego obligacje komunalne. Sprzedający obligacje staje się dłużnikiem kupującego i zobowiązuje się do odkupienia tych walorów po określonej cenie.

Państwo, sprzedając obligacje, pożycza od obywateli pieniądze, aby uzupełnić braki w budżecie. W zamian gwarantuje nabywcom odkupienie tych walorów po upływie określonego czasu. Obligacje można kupować zarówno bezpośrednio od emitenta (pierwotny rynek obligacji) lub też na giełdzie papierów wartościowych, czyli na tzw. rynku wtórnym.

Podstawowe wiadomości

Przed rozpoczęciem sprzedaży obligacji skarbowych minister finansów publikuje tzw. list emisyjny. Są tam zawarte wszelkie informacje dotyczące oferowanych papierów wartościowych. Jest tam określona wartość nominalna obligacji, która w przypadku wszystkich dostępnych obecnie obligacji detalicznych na rynku pierwotnym wynosi 100 zł. Stanowi ona podstawę do obliczania oprocentowania. Cena emisyjna to cena, jaką płaci nabywca obligacji. Niekiedy może ona być różna od wartości nominalnej. Termin wykupu to dzień, w którym walory tracą ważność. Wówczas posiadacz obligacji otrzyma zwrot zainwestowanych pieniędzy wraz z należnym oprocentowaniem. Termin wykupu wiąże się z czasem, na jaki Skarb Państwa pożycza od obywateli pieniądze, sprzedając obligacje. Tzw. długość życia tych walorów może wynosić od jednego do nawet 20 lat. Obecnie na rynku pierwotnym dostępne są detaliczne obligacje 2-, 3-, 4-, oraz 10-letnie.

Parametrem, na który inwestorzy najbardziej zwracają uwagę jest oprocentowanie obligacji. Może ono mieć wartość stałą w całym okresie ważności obligacji, bądź też zmienną. W tym drugim przypadku cały okres ważności tych walorów jest dzielony na tzw. okresy odsetkowe. W każdym z nich oprocentowanie może być inne. Podstawą do wyznaczania oprocentowania najczęściej jest inflacja, oraz rzadziej - stopa procentowa WIBOR. Sposób oprocentowania jest opisany w liście emisyjnym. Należne odsetki wypłacane mogą być po każdym okresie odsetkowym, bądź też dopisywane do wartości nominalnej obligacji. Ten drugi sposób to tzw. kapitalizacja odsetek.

Różne rodzaje

Inwestorzy indywidualni mogą na rynku pierwotnym kupować obecnie cztery typy obligacji.

Obligacje 2-letnie (oznaczone symbolem DOS). Są emitowane co miesiąc. Cena ich zakupu jest równa wartości nominalnej, która wynosi 100 zł. Oprocentowanie obligacji sprzedawanych w lipcu wynosi 4 proc. w stosunku rocznym i jest stałe przez okres dwóch lat. Odsetki po roku są kapitalizowane.

Obligacje 3-letnie (TZ) są sprzedawane co trzy miesiące. Cena sprzedaży w pierwszym dniu wynosiła 99,9 zł. Później cena zakupu wzrasta o naliczane codziennie odsetki. Oprocentowanie jest zmienne, ustalane co pół roku na podstawie wskaźnika WIBOR 6M. Odsetki są wypłacane po każdym półrocznym okresie odsetkowym. Oprocentowanie obligacji sprzedawanych obecnie (od początku maja do końca lipca) wynosi 3,85 proc.